Laatste nieuws:

Weblog brandgansonderzoek Rusland 2009

Ook in 2009 is er weer een expeditie naar de baai van Kolkolkova georganiseerd. Volg de avonturen live op de weblog.

Lees meer...
 
Brandganzen geringd in de Jan Durkspolder

Op zaterdag 4 juli 2009 zijn er Brandganzen gevangen in de Jan Durkspolder, onderdeel van het Fryske Gea gebied "De Alde Feanen" in Friesland.

Lees meer...
 
Samengaan met www.geese.org geslaagd

Op woensdag 18 februari 2009 is de invoermodule van Goosetrack afgesloten. De laatste stap in het samengaan van Goosetrack en www.geese.org is daarmee een feit.

Lees meer...
 
Woensdag 18 februari overstap naar www.geese.org

Op woensdag 18 februari 2009 wordt de invoermodule van Goosetrack definitief afgesloten. Na die dag is het uitsluitend mogelijk uw waarnemingen van gekleurringde ganzen in te voeren op www.geese.org.

Lees meer...
 
Volg live het Brandganzenonderzoek in Noord Rusland PDF Afdrukken E-mail

In 2009 is er weer een team van ondezoekers neergestreken aan de baai van Kolkolkova in het noorden van Rusland om onderzoek te doen aan de aldaar broedende Brandganzen. Dit jaar doen er geen Nederlanders mee aan de expeditie en staan onze Russische collega's er alleen voor. Dankzij financiele steun van de Nederlandse ambassade in Moskou konden de Russische counterparts toch weer afreizen naar de verlaten nederzetting Tobseda in dit wonderlijke arctische waddengebied. Hopelijk zijn we volgend jaar wel weer van de partij! Sinds 2002 wordt er in dit gebied onderzoek gedaan aan Brandganzen. Daarvoor zijn onder andere ruim 2000 vogels voorzien van kleurringen die veelvuldig in nederland worden waargenomen. In 2009 worden de grenzen verder verlegd en wordt de wijde omgeving van het studiegebied uitgekamd op zoek naar nieuwe kolonies en ruiplaatsen. Volg de avonturen van onze collega's hier.

Kijk hier voor de weblog van 2008!

Ook in 2007 vond er een expeditie plaats naar de broedgebieden van de Brandgans aan de baai van Kolokolkova in het noorden van Rusland. Volg het onderzoek in deze wekelijks aangevulde weblog. English version.

19-8-2007
17-8-2007
12-8-2007
  1-8-2007
25-7-2007
19-7-2007
13-7-2007
29-6-2007
27-6-2007
15-6-2007


Zondag 19 augustus 2007

Gisteravond om half zeven Nederlandse tijd landde ons vliegtuig op Schiphol. De zesde expeditie naar Tobseda zit er definitief op. Een terugblik.

Image
Brandganzen op weg naar de vrijheid...

De helikopter kwam met ruim een dag vertraging om ons op te halen. In totaal twintig mensen en drie piloten, plus alle bagage uit twee kampen moeten erin. De gezagvoerder schreeuwt iets dat niet te verstaan is door het gebulder van de enorme wieken. Hij steekt zes vingers op, en het wordt duidelijk dat hij uit ons kamp maar zes van de in totaal twaalf mensen mee mag nemen. Een onderhandeling volgt, en uiteindelijk kan toch iedereen mee. Het ruim van de helikopter is overvol. Gezeten boven op de bagage, met onze hoofden tegen het dak, vullen we de passagierslijst in. Zes van ons bevinden zich officieel niet in deze helikopter... Gelukkig kunnen de regels omzeild worden en we gaan er maar vanuit de MI-8 sterk genoeg is om de zes "verstekelingen" te dragen.

Het weer in Tobseda was die dag goed; zonnig, een aangename temperatuur van een graad of twaalf en niet te veel wind. Als we na een vlucht van drie kwartier uitstappen in Naryan-Mar valt de hitte als een klamme deken op ons. Het is hier dertig graden en met ons lange wollen ondergoed nog aan is het zweten geblazen bij het uitladen. Pas laat die avond brengt een hevige onweersbui enige verkoeling. Tot diep in de nacht praten we na en wisselen we ervaringen uit met de ploeg van Kolguev. Er wordt gedronken en geproost op de goede afloop, en op de nieuwe expedities van 2008.

Terugkijkend hebben we een goed seizoen gehad. Het seizoen was koud, maar het weer was over het algemeen redelijk tot goed. Het aantal nesten was minder dan normaal vanwege het sneeuwrijke voorjaar, maar de ruim 4100 gevangen brandganzen zijn een goed resultaat. We hebben gegevens over meer dan 1000 nesten en van vele honderden geringde vogels. Nieuw voor dit jaar was het onderzoek naar het voorkomen van ziektes. We hebben 242 geringde ganzen volledig kunnen bemonsteren waarbij bloed werd afgetapt, poep verzameld en uitstrijkjes van keel en cloaca gemaakt. De gegevens worden dit najaar geanalyseerd. De nieuw geringde ganzen hebben links lime en rechts oranje, een aantal juvenielen kreeg links groen en rechts lime, evenals in het Deltagebied. We hopen dat de waarnemingen van deze vogels spoedig binnen zullen stromen. Wie leest de eerste af dit najaar?

Image
Het aftappen van plasma na het handmatig centrifugeren van een bloedmonster. De omstandigheden in ons toendrakamp hiervoor zijn niet ideaal, maar nood breekt wetten!

We hopen dat deze weblog een indruk heeft kunnen geven van wat er allemaal komt kijken bij het onderzoek naar de brandganzen in Rusland. En we hopen dat deze informatie u zal stimuleren om de wintermaanden weer op pad te gaan om de gekleurringde vogels af te lezen. Die waarnemingen zijn van ons van groot belang!

Met vriendelijke groeten namens het volledig team dat in 2007 in Tobseda verbleef,

Image
Henk van der Jeugd


Donderdag 17 augustus 2007

We wachten nu al een halve dag op de helikopter die ons vandaag op zou komen halen om terug te keren naar Naryan-Mar. De helikopter vliegt eerst naar Kolguev om onze collega's daar op te halen en zal vervolgens in Tobseda landen om ons op te pikken. Alles is ingepakt en het huis is klaargemaakt voor de lange en koude winter. We doden de tijd met een laatste wandeling rond het basiskamp en met klaverjassen. Een aantal doormarsen later krijgen we via de radio van buurman Maskvin, die met ons is meegelift om vier weken in Tobseda te kunnen verblijven, te horen dat de helikopter vandaag niet zal komen. Het weer bij het weerstation aan de noordkant van Kolguev is te slecht om te gaan vliegen. We pakken noodgedwongen de slaapzakken weer uit om nog een nacht te kunnen blijven.

Image
Hond Ashley bewaakt onze spullen die tevergeefs liggen te wachten op de helikopter. Door slecht weer op Kolguev kan er niet gevlogen worden

Voor de collega's op Kolguev is het gissen: hun satelliettelefoon werk net als de onze sinds vandaag niet meer en een andere vorm van contact is er niet. Ze hebben het de laatste dagen toch al zwaar gehad nadat de zware storm van afgelopen zaterdag en zondag vier van hun zeven tenten vernielde. We maken ons zorgen om onze verdere reis. Morgenmiddag zouden we van Naryan-Mar verder vliegen naar Moskou. Als de helikopter morgen ook niet komt, of te laat arriveert, missen we onze vlucht. Sieds deelt de kaarten voor een nieuwe boom klaverjas. Rudi speelt, zoals altijd...


Zondag 12 augustus 2007

Het vangen zit er op. We zijn uitermate tevreden met de 4000 vogels die we de afgelopen weken in onze netten wisten te krijgen.

Het weer zit de laatste dagen erg tegen. Er staat een zeer zware storm over de toendra en ons kamp werd bijna weggevaagd. Twee van onze kijkhutten waren niet op zo'n storm gebouwd en zijn voorgoed weg. We zitten nu veilig in huis in het basiskamp.

De rest van de tijd hier zullen we doorbrengen met het aflezen van geringde ganzen en het doen van overige waarnemingen.

Image
Onze vangopstellling met netten, kraal (blauw en wit), opbergtentjes (wit, rechtsvoor) en schuiltent (geel) bij slecht weer.


Woensdag 1 augustus 2007

Het is op het moment erg koud. Ondanks dat waren de afgelopen dagen erg succesvol. We zijn op expeditie geweest naar Tonkiy Nos aan de andere kant van de baai. Daar vingen we in totaal ongeveer 3.000! Brandganzen. Die hebben we natuurlijk niet allemaal geringd. Wel hebben we ze zo goed mogelijk gecheckt op zenders en geolocators. De resultaten daarvan volgen in een van de volgende berichten.

 

Image
Een groep ganzen die voor onze kano uitzwemt. Omdat de vogels tijdens de rui niet kunnen vliegen zijn ze gemakkelijk bijeen te drijven.


Woensdag 25 juli 2007

Deze keer berichten we rechtstreeks vanuit ons kamp in Tobseda. De vlucht met de helicopter wat goed, het weer de eerste dagen wat minder. Het was koud met een middagtemperatuur tussen de 5 en 8 graden, en er staat veel wind.
Deze wind maakte het onmogelijk om te gaan vangen, omdat we met kanos de ganzen die op het water zwemmen naar de plek moeten drijven waar we ze kunnen vangen.
Gelukkig werd het weer na een paar dagen beter en was het dinsdag zo rustig dat we de kanos te water konden laten.

Image
met behulp van kano's drijven we de ruiende ganzen op het water in groepen bijeen.

En met succes, na enkele uren flink zweten konden we 200 vogels vangen. Eén van de vogels had een sateliet zender en 5 hadden een geolocator bij zich! Een geolocator is ingenieus apparaatje dat met behulp van de lichtintensiteit en de tijd van de dag gegevens over de locatie van de vogel verzamelt.  

De stemming zit er goed in en betreft de omstandigheden hier hebben we niet te klagen, er zit dit jaar veel vis, dus elke dag vangen we een lekkere verse...


Donderdag 19 juli 2007

Vandaag gaat de laatste ploeg, bestaande uit Dmitry Dorofeev, Sieds Boersma, Rudy Jonker, Ciska Veen en Henk van der Jeugd, op weg naar het kamp.
We vertrekken later vanmorgen vanuit Naryan-Mar met een helicopter vol met proviand. De collegas zullen vast blij zijn met vers eten.

Image
De helikopter is geland. Tijdens het oponthoud van tien minuten is er net genoeg tijd om alles uit te laten en het uitwisselen van verhalen tussen de aankomende en vertrekkende ploeg.

Het is heerlijk rustig weer en met een temperatuur van 10 graden voelt het zomers aan, we hebben erg veel zin om aan het werk te gaan. Eerst nog een uur vliegen in de erg lawaaierige helicopter . . .
De volgende keer gaan we proberen via de sateliet telefoon vanuit ons kamp in Tobseda de weblog aan te vullen.

 
Vrijdag 13 juli 2007

Enkele dagen gelden zijn de eerste kuikens uit het ei gekropen en nu wordt het gebied bevolkt door ganzenparen die met een verzameling kleine donsbolletjes over de kwelder lopen. De afgelopen twee weken zijn er nog meer vogels met satellietzenders en geolocators in het gebied gevonden, en is het gelukt om een aantal vrouwtjes op het nest te vangen om de felbegeerde gegevens uit te lezen.

Image
Ons onderkomen in Tobseda: het oude weerstation uit de Sovjet tijd, met onderzoekers Konstantin Litvin en Ivan Schirenko en hond Ashley in de deuropening.

Inmiddels staat de derde en laatste ploeg aan de vooravond van vertrek. Sieds Boersma, Rudy Jonker, Ciska Veen en Henk van der Jeugd vertrekken zaterdag 14 juli naar Moskou en vliegen dan dinsdag 17 juli verder naar Naryan-Mar, een oliestad in het noorden van Rusland gelegen aan de Pechora rivier. Daar slaan we proviand in en andere benodigheden voor een verblijf van vier weken in Tobseda. In Naryan-Mar krijgen we gezelschap van Dmitry Dorofeev, en op donderdag 19 juli dropt de helicopter het gezelschap van vijf mensen in het onderzoeksgebied. De helicopter zal dan nog doorvliegen naar het eiland Kolguev, waar onze Duitse en Russische collega's Kol- en Brandganzen bestuderen om ook daar mensen te halen en te brengen. Het volgende item in deze weblog zal worden geschreven vanuit Naryan-Mar.


Vrijdag 29 juni 2007

Nu Rudi Drent weer is teruggekeerd in Groningen kunnen we een meer volledig verslag van de indrukken en resultaten tot nu toe publiceren. Rudi vertelt enthousiast over de vele avonturen. "Toen we op 24 mei arriveerden was 90% van de omgeving nog bedekt met sneeuw. Jagers vertelden ons echter dat de eerste Brandganzen al op 16 mei waren gezien. Op 25 mei telden we 100 vogels in de kolonie. Met een gemiddelde temperatuur van maar 0,6 graden, minima beneden het vriespunt en regelmatig lichte sneeuwval tot 12 juni kwamen de ganzen geleidelijk binnendruppelen. Sterke trek werd genoteerd op 28 mei, 5 juni en tenslotte op 11 en 12 juni. Op 5 juni werden ook 13 duizend trekkende Rotganzen waargenomen".
De eerste eieren werden gevonden op 30 en 31 mei, maar pas op 6 juni werd er serieus met de leg begonnen. Voor het eerst sinds 2002 werd er een afname van het totale aantal nesten geconstateerd. Vergeleken met topjaar 2006 bedroeg deze afname ongeveer 20%. Waarschijnlijk is het koude weer en de grote mate van sneeuwbedekking hier debet aan. Wanneer veel vrouwtjes door ongunstige omstandigheden niet zelf tot broeden komen neemt het "dumpen" van eieren in de nesten van andere vrouwtjes vaak toe. In 2007 werd dit fascinerende gedrag herhaaldelijk van zeer dichtbij waargenomen. Van 13 nesten die vanuit een van onze observatie hutten ("the Palace" genaamd) zeer intensief werden gevolgd werden er bij acht pogingen tot eggdumping waargenomen. Drie keer werd daadwerkelijk gezien hoe de "parasiet" met succes een ei wist te leggen ondanks verwoede pogingen van de gastvrouw haar van het nest te duwen.
Een zeer interessant verhaal is dat van vrouwtje L7O1. Ze werd in 2004 gevangen op het nest dicht bij de Palace, en was hier weer aanwezig in 2005 en 2006. Dit jaar werd ze voor het eerst gezien op 31 mei in haar oude territorium. begin juni werd twee keer gezien dat ze stukjes schelp at om in haar behoefte aan kalk te voorzien voor het maken van de eieren. Op 15 juni, relatief laat, was ze bezig een nestkuil te maken. Die nacht ondernam ze een paar keer vliegtochtjes naar naburige territoria en tenslotte probeerde ze een ei te leggen in het nest van haar buurvrouw. Deze verzette zich fel en na een lagdurige en hevige strijd belande het ei dat L7O1 legde net naast het nest. Toen gebeurde er iets wonderlijks: de rechtmatige eigenaar van het nest schudde haar door het gevecht verfromfraaide veren goed, liep terug naar het nest, zag dat er een ei naast lag -het ei van L7O1!- , en rolde het met haar snavel in haar nest, naast haar 5 eigen eieren. De poging was alsnog geslaagd! L7O1 leek de dagen daarna geen interesse meer te hebben in haar eigen nestkuil. Omdat ze haar ei gedumpt heeft op het moment dat de gastvrouw juist klaar was met leggen is de kans groot dat haar ei tegelijk met de andere eieren uit zal komen en kan ze met enig geluk bijna gratis een jong op de wereld zetten. En daar is het bij deze zogemaamde "alternatieve voortplantingsstrategie" om te doen.

Image
Op 15 juni is het ijs in de baai gebroken en hebben we weer open water. Op de voorgrond onze banja; de sauna die we eens per week warm stoken met hout zodat we onszelf schoon kunnen schrobben. Inclusief duik in het ijskoude water van de baai!

Een van de doelen van de expeditie in 2007 is het terugvangen van vogels die een zogenaamde geolocator bij zich hebben. Een ingenieus apparaatje dat met behulp van de lichtintensiteit en de tijd van de dag gegevens over de locatie van de vogel verzamelt. Tot nu toe zijn er al 10 vrouwtjes met zo'n datalogger gezien in de kolonie. We gaan dit jaar proberen er zoveel mogelijk terug te vangen zodat we de gegevens kunnen uitlezen en met terugwerkende kracht aan de weet komen waar de vogels van dag tot dag geweest zijn gedurende de afgelopen vier jaar!


Woensdag 27 juni 2007

Intussen heeft er in Tobseda een wisseling van de wacht plaatsgevonden. Rudi Drent en Julia Karagicheva zijn op 21 juni met de helikopter teruggekeerd naar Naryan-Mar, en vandaar huiswaarts, terwijl Yura Anisimov de achtergebleven ploeg heeft versterkt. Er is nu dus een man-minder situatie, maar Yura telt door zijn lengte en kracht voor twee.
De sneeuw die begin juni bijna dagelijks viel heeft vanaf de elfde plaatsgemaakt voor regen bij een temperatuur van een paar graden boven nul. Tot nu toe kan het seizoen als koud en nat gekenschetst worden. Dit kan de Brandganzen echter niet weerhouden van datgene waarvoor ze hier gekomen zijn: een nest bouwen, eieren leggen en jongen grootbrengen. Door de stijging in temperatuur is de legfase toch nog redelijk normaal verlopen, en op 12 juni had meer dan de helft van alle vrouwtjes het eerste ei gelegd. Verheugend was het feit dat drie van de vrouwtjes die in 2004 van een satellietzender werden voorzien in het gebied werden waargenomen op een nest met eieren. Hopelijk worden er de komende dagen nog meer van deze "sputnik-vrouwen" gelokaliseerd. Intussen is de temperatuur verder gestegen en is het de laatste dagen herhaaldelijk boven de tien graden geweest.

Image
Een paar Brandganzen foerageert onder de middernachtzon op de door smeltwater kletsnatte vegetatie van zegges en mossen. Op de achtergrond is net de rand van de smeltende sneeuw zichtbaar.

De keuze van de nestplaats is belangrijk. De ganzen broeden graag dicht bij water zodat ze een veilig heenkomen kunnen zoeken indien er gevaar dreigt. Maar op deze laaggelegen plekken is het risico van overstroming groot. In 2005 spoelden veel nesten weg tijdens een ongekend hoge vloed eind juni. De onderzoekers proberen alle nesten in het studiegebied te lokaliseren, waarbij met name wordt gelet op de aanwezigheid van gekleurringde vogels. Van zoveel mogelijk geringde individuen willen we elk jaar de nestplaats, de legdatum en het aantal eieren weten zodat we dat in verband kunnen brengen met gegevens uit de winter en het voorjaar. Onze speciale aandacht gaat uit naar vogels met een satellietzender en met een zogenaamde geo-locator, waarover later meer!

 


Vrijdag 15 juni 2007

Ook in 2007 vindt er weer een expeditie plaats naar de broedgebieden van de Brandgans aan de baai van Kolokolkova in het noorden van Rusland. Op 24 mei al vertrok de eerste veldploeg vanuit de noord-Russische stad NaryanMar per helikopter naar de verlaten nederzetting Tobseda, aan de monding van de baai van Kolokolkova. Onze Russische collega’s Konstantin Litvin, Julia Karagicheva, Olga Pokrovskaja en Fedor Kazanski, en Rudi Drent uit Nederland arriveerden in een witte wereld. Ons onderkomen, het oude weerstation van Tobseda, bleek de winter goed doorstaan te hebben. Rondom het huis moest wel ruim een meter sneeuw verwijderd worden voordat de ploeg naar binnen kon.

Image
Een groep Brandgazen komt aangevlogen uit het Zuidwesten en vliegt luid gakkend over de kwelder net buiten ons kamp. Ze zijn er weer!

Door de aanhoudende oostenwinden is het lang koud gebleven. Op 10 juni melde Rudi Drent per sateliettelefoon dat het nog altijd rond het vriespunt was, en dat het regelmatig licht sneeuwde. De eerste ganzen waren eind mei al gearriveerd, maar pas de laatste dagen was er volop nestbouwactiviteit, en werden de eerste eieren gevonden. Normaalgesproken vindt nu de piek in de eileg plaats. Het beloofd dus een laat seizoen te worden..

 
< Vorige   Volgende >
naar boven

Inloggen

Agenda